Stres oksydacyjny a otyłość - zastosowanie antyoksydantów
Czasy w których żyjemy są bez wątpienia bezprecedensowe, pierwszy raz w historii ludzkości więcej ludzi zmaga się z otyłością jak z głodem. Za taki stan rzeczy odpowiada rozwój branży fast food, uprzemysłowienie branży spożywczej- o tym wiemy wszyscy. Co więc ze stresem oksydacyjnym?
Czym w zasadzie jest stres oksydacyjny? Mówiąc najprościej stres oksydacyjny to stan zaburzonej równowagi organizmu, związany z brakiem balansu między utleniaczami
oraz przeciwutleniaczami. To naprawdę zagrożenie dla całego organizmu.
Utleniaczami (oksydantami) są tutaj wolne rodniki, które naturalnie powstają w efekcie procesów metabolicznych. Posiadają one jeden niesparowany elektron, dlatego dążą do pozyskania drugiego do pary – nawet kosztem uszkodzenia innej cząsteczki.
Tu powinny wkroczyć antyoksydanty, czyli przeciwutleniacze, które oddają wolnym rodnikom swój „dodatkowy” elektron i w ten sposób zapewniają równowagę w organizmie. Jeśli jednak antyoksydantów jest za mało (czy też wolnych rodników powstaje zbyt dużo) i równowaga na linii oksydanty-antyoksydanty zostaje zburzona, dochodzi do stresu oksydacyjnego. Jest to już sytuacja wymagająca naszej interwencji, jednak niestety najczęściej, gdy w grę wchodzi stres oksydacyjny, objawy często są przez nas bagatelizowane lub mylone z innymi schorzeniami.
Otyłość jest obecnie na tyle powszechnie występującym zjawiskiem, że została uznana przez WHO za epidemii XXI wieku. Jest przyczyną wielu schorzeń i dysfunkcji, metabolicznych współtworzących tzw. zespół metaboliczny. Powikłania związane z otyłością stanowią
duże wyzwania dla współczesnej medycyny.
Rozwój otyłości, pomijając czynniki genetyczne, wiąże się przede wszystkim z długotrwałym brakiem równowagi między podażą energii w diecie, a wydatkami energetycznymi organizmu i prowadzi do hipertrofii i hiperplazji adipocytów (komórek specyficznych dla tkanki tłuszczowej). Konsekwencją tego procesu jest dysfunkcja tkanki tłuszczowej i aktywacja mechanizmów prowadzących do rozwoju m.in. insulinooporności, hiperglikemii, dyslipidemii, a także procesów zapalnych. Prowadzone są liczne badania w celu lepszego zrozumienia specyfiki metabolizmu tkanki tłuszczowej, aby wprowadzać nowe metody zapobiegania i leczenia otyłości, a także jej powikłań. Zapobieganie oraz leczenie otyłości i zespołu metabolicznego możliwe jest, nie tylko poprzez zastosowanie odpowiednich farmaceutyków, ale takie dzięki modyfikacji czynników środowiskowych.
Do najważniejszych należy aktywność fizyczna i właściwa dieta dostarczająca odpowiedniej ilości składników odżywczych, energii oraz witamin i naturalnych, antyoksydantów. Powiązanie pomiędzy otyłością a stanem zapalnym pozwala wyznaczyć nowe kierunki w prewencji wielu chorób cywilizacyjnych. Jedna spośród wielu strategii zwalczania wiąże się z zaburzeniem równowagi oksydacyjno-antyoksydacyjnej organizmu. Przesunięcie równowagi na korzyść procesów oksydacyjnych sprzyja powstawaniu nadmiernego stresu oksydacyjnego. Generowane w tym przypadku wolne rodniki wykazują toksyczne działanie na DNA, lipidy oraz białka. Organizm człowieka wytworzył różne mechanizmy ochronne przed toksycznym wpływem wolnych rodników. Można do nich zaliczyć melatoninę (hormon wytwarzany przez szyszynkę). Melatonina nie tylko reguluje cykle okołodobowe, ale również wykazuje wiele spośród właściwości doskonałego antyoksydanta. Biorąc pod uwagę rolę stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego w rozwoju otyłości, szczególnie interesujące wydaje się zastosowanie melatoniny jako ‘zmiatacza’ wolnych rodników w profilaktyce otyłości i jej powikłań, a także antyoksydantów.
Do cennych antyoksydantów zaliczyć można karotenoidy, polifenole oraz witaminy (C, A
i E), a także cynk oraz selen. Naturalnymi źródłami przeciwutleniaczy z diety są świeże warzywa i owoce, orzechy, oleje roślinne, a także kasza gryczana, owoce morza i zielona herbata. Jeśli nasza dieta jest monotonna, warto rozważyć mądrą suplementację, dzięki której uzupełnimy poziom antyoksydantów w organizmie. Zbyt niska podaż antyoksydantów powoduje dominację wolnych rodników w organizmie i powstanie stresu oksydacyjnego.
Możemy w takim przypadku wesprzeć się ANTIOXI COMBO. Zawierający silne antyoksydanty, dzięki którym poprawisz swoje procesy regeneracji komórek, zmniejszając liczbę stanów zapalnych w organizmie, a także zmniejszając liczbę wolnych rodników, a tym samym zapobiegając otyłości.
Bibliografia
- Czerwieck L., Współczesne poglądy na rolę przeciwutleniaczy roślinnych w profilaktyce chorób cywilizacyjnych, Roczn. PZH 2009, 60, Nr 3, 201-2016.
- Koszowska A. i wsp., Polifenole w profilaktyce chorób cywilizacyjnych, Postępy fitoterapii 4/2013, 263-266.
- Wawrzyniak A., Krotki M., Stoparczyk B., Właściwości antyoksydacyjne owoców
i warzyw, Medycyna Rodzinna 1/2011, 19-21. - Zabłocka A., Janusz M., Dwa oblicza wolnych rodników tlenowych, Postępy Hig. Med. Dosw. (online), 2008, 62:118-124.
