Jak naturalnie pokonać ból stawów?

Ból stawów już dawno przestał być kojarzony wyłącznie z seniorami. Doświadczają go coraz młodsi.  W większości przypadków dolegliwości bólowe mają charakter zapalny, a w nieco rzadszych mechaniczny. Jakie są naturalne sposoby na łagodzenie bólu stawów?

Dlaczego bolą stawy?

Człowiek posiada ok. 400 stawów. To struktury anatomiczne, które łączą końce kości, co umożliwia im ruch względem siebie. Ich stan decyduje o zachowaniu mobilności, a zatem wpływa bezpośrednio na jakość życia. Największym stawem w ciele człowieka jest staw kolanowy i to właśnie on najczęściej ulega uszkodzeniu. Chorzy narzekają również na staw łokciowy, nadgarstkowo-śródręczny kciuka i biodrowy [1,2].

Stawy odpowiedzialne są za:

• wykonywanie precyzyjnych ruchów ciała, w tym chwytania przedmiotów i chodzenia [2];
• amortyzację wstrząsów powstałych podczas biegania i skakania [2];
• stabilizację układu kostnego człowieka [2].

Artralgia, czyli ból stawów, pojawia się nagle lub może rozwijać się długimi latami. Bardzo często dotyczy również struktur otaczających, czyli więzadeł, kaletek maziowych i ścięgien [1]. U młodych osób ból stawów najczęściej związany jest z przeciążeniem mechanicznym powstającym na skutek m.in. zbyt intensywnego treningu lub długotrwałej pracy fizycznej. U starszych osób dominującą przyczyną jest rozległy stan zapalny (choroba zwyrodnieniowa). Zdarza się, że ból stawów towarzyszy poważnym chorobom, w tym toczniowi rumieniowatemu lub reumatoidalnemu zapaleniu stawów [1].

Ból stawów jest stanem wymagającym natychmiastowej diagnostyki lekarskiej. Konieczne jest wykonanie specjalistycznych badań, w tym RTG, USG, a często również rezonansu magnetycznego. Rodzaj wdrożonego leczenia uzależniony jest od indywidualnego przypadku, jednak na ogół jest on długotrwały. Zwłaszcza gdy ból ma charakter przewlekły i zapalny.

Naturalne sposoby na ból stawów

O dobrą kondycję stawów można zadbać za pomocą diety i odpowiedniej suplementacji. Jadłospis osoby, która pragnie zadbać o swoje stawy, powinien mieć charakter przeciwzapalny. Dieta powinna być bogata w naturalne źródła antyoksydantów, niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), w tym omega-3, wapnia, fosforu i wysoko przyswajalnego białka. Z tego też względu najczęściej rekomendowaną przez dietetyków i lekarzy dietą jest dieta śródziemnomorska.

Dodatkowym wsparciem dla stawów jest suplementacja. Wśród najcenniejszych składników wymienia się głównie chondroitynę, glukozaminę, kolagen rybi i MSM.

Chondroityna

Chondroityna jest związkiem, który naturalnie występuje w organizmie człowieka. Znajduje się w chrząstce stawowej, a jej funkcją jest zapewnienie chrząstkom odpowiedniej elastyczności i sprężystości. Warto jednak zaznaczyć, że do prawidłowego działania chondroityna potrzebuje soli mineralnych. Wraz z wiekiem organizm produkuje tego związku coraz mniej. Powoduje to utratę nawodnienia chrząstki stawowej, przez co staje się bardziej podatna na ścieranie [3,4].

Liczne badania kliniczne wykazały, że suplementacja chondroityny pomaga w utrzymaniu prawidłowej kondycji układu kostno-szkieletowego [3,4]. Zaletami z jej stosowania są m.in. ochrona chrząstki przed degeneracją, zwiększenie ruchomości stawów, nawilżenia tkanki chrzęstnej, a także usprawnienie procesów regeneracji [3,4].

Glukozamina

Glukozamina to związek chemiczny syntetyzowany naturalnie w ludzkim organizmie. Ten aminocukier jest prekursorem wielu ważnych substancji, w tym chondroityny i heparyny. Wchodzi w skład chrząstki i mazi stawowej. Podobnie jak w przypadku chondroityny, stężenie glukozaminy maleje wraz z wiekiem. Niestety nie ma możliwości dostarczenia jej z pokarmem. W związku z tym jedynym rozwiązaniem jest wdrożenie suplementacji [5,6].

Suplementy zawierające w składzie glukozaminę zaliczane są do preparatów SYSADOA (z ang. symptomatic slow acting drugs for osteoarthritis). Oznacza to, że przywrócenie równowagi komórek tkanki chrzęstnej jest co prawda wolno działające, ale skuteczne. Nadal nie do końca wiadomo, jak wygląda mechanizm działania glukozaminy. Pierwsze doniesienia naukowe wskazują na to, że substancja ta zmniejsza działanie enzymów odpowiedzialnych za rozkład tkanki chrzęstnej, pobudza produkcję kwasu hialuronowego, a także hamuje działanie cytokin prozapalnych [5,6].

Kolagen rybi

Kolagen rybi w swojej budowie chemicznej jest bardzo zbliżony do ludzkiego. Pozyskuje się go z łusek, ości i skór ryb morskich. Jego zadaniem jest zapewnienie elastyczności i trwałości macierzy międzykomórkowej tkanek [7].

Aż 90% chrząstki stawowej stanowi kolagen typu II [7]. Badania wykazały, że kolagen rybi cechuje się znacznie większą biodostępnością niż ten pochodzenia wieprzowego czy też wołowego. Dodatkową zaletą kolagenu rybiego jest bezpieczeństwo i wysoka bioaktywność [7].

Wyniki badań klinicznych wykazały, że już po upływie 8-12 tygodniu regularnej suplementacji kolagenem rybim zaobserwowano widoczną poprawę stanu stawów i kości [7].

MSM

MSM, czyli metylosulfonylometan (a mówiąc prościej siarka organiczna), produkowany jest w postaci białego proszku. Siarka jest jednym z najważniejszych pierwiastków wykorzystywanych przez ludzki organizm. Dlaczego? Jest on wykorzystywany do produkcji keratyny, kolagenu, a także niektórych przeciwciał [8].

Zaletami suplementacji MSM jest:

• zmniejszenie reakcji zapalnych układu kostno-mięśniowego [8];
• ograniczenie stresu oksydacyjnego [8];
• łagodzenie reakcji alergicznych [8];
• niwelowanie dolegliwości bólowych – stawów, głowy, zespołu cieśni nadgarstka [8];
• poprawa ogólnego stanu stawów, tkanki łącznej, ścięgien i mięśni [8].

Ponadto MSM zwiększa przyswajalność witamin z grupy B, koenzymu Q10, wapnia, magnezu, selenu i niektórych aminokwasów [8].

Bibliografia

1. https://www.mp.pl/pacjent/objawy/64576,bol-stawow [08.08.2024]
2. https://www.somamedica.pl/stawy [08.08.2024]
3. Brito, R., Costa, D., Dias, C., Cruz, P., & Barros, P. (2023). Chondroitin Sulfate Supplements for Osteoarthritis: A Critical Review. Cureus, 15(6), e40192. https://doi.org/10.7759/cureus.40192
4. Bishnoi, M., Jain, A., Hurkat, P., & Jain, S. K. (2016). Chondroitin sulphate: A focus on osteoarthritis. Glycoconjugate Journal, 33(5), 693–705. https://doi.org/10.1007/s10719-016-9665-3
5. W. Romanowski, A. Zdanowska, M. Romanowski, Choroba zwyrodnieniowa stawów – aktualne standardy leczenia, „Forum Reumatologiczne”, nr 2 (2) 2016.
6. E. Studzińska-Sroka, W. Bylka, Glukozamina – pomoc w leczeniu osteoartrozy, „Postępy Fitoterapii”, nr 4 2011.
7. https://natural.pl/blog/kolagen-rybi-wlasciwosci-efekty/ [dostęp 08.08.2024].
8. https://biotechnologia.pl/farmacja/kliniczne-aspekty-stosowania-siarki-organicznej-msm,18208 [dostęp 08.08.2024]