NAD+ – koenzym długowieczności, o którym wie tak niewielu
Dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy, czyli NAD+, to podstawowa cząsteczka, która bierze udział w wielu reakcjach biologicznych i odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy komórkowej. Przez naukowców jest określana mianem koenzymu długowieczności. Dlaczego warto ją suplementować?
NAD+ jako mała cząsteczka o wielkiej mocy
Dla laików NAD+, a dla naukowców dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy to związek chemiczny, zaangażowany w procesy energetyczne komórki, a mówiąc precyzyjniej – w produkcję adenozynotrifosforanu (ATP). Bez ATP nie mogłoby dojść do podstawowych i kluczowych reakcji w organizmie człowieka i to bez względu na to, czy deficyt dotyczyłby komórek mózgu, mięśni czy jelit.
NAD+ jest zaangażowane w:
- ochronę antyoksydacyjną poprzez usuwanie wolnych rodników, odpowiedzialnych za starzenie się komórek;
- produkcję energii komórkowej w postaci ATP;
- naprawę DNA;
- przemiany cholesterolu;
- przemiany tlenku azotu odpowiedzialnego za prawidłowe funkcjonowanie układu krwionośnego;
- regulację rytmu dobowego;
- pobudzanie aktywności sirtuin, czyli enzymów modulujących metabolizm i chroniących przed starzeniem się komórek;
- wspieranie funkcji mózgu poprzez działanie neuroprotekcyjne.
Badania naukowe poświęcone roli NAD+ wykazały, że wraz z wiekiem w niektórych tkankach zmniejsza się poziom tego koenzymu. To z kolei negatywnie wpływa na funkcje poznawcze, fizjologiczne i zwiększa ryzyko rozwoju wielu chorób związanych z procesami starzenia się organizmu. Pozwala to przypuszczać, że podnoszenie NAD+ może opóźniać niektóre oznaki starzenia na poziomie komórkowym. Czy jest tak w rzeczywistości? Jak naturalnie podnieść poziom NAD+?
Prekursory NAD+ w suplementacji
Prekursory NAD+, takie jak rybozyd nikotynamidu (NR), kwas nikotynowy (niacyna) czy mononukleotyd nikotynamidu (NMN), to związki, które zwiększają poziom NAD+ w komórkach. Oba z nich stanowią częsty skład suplementów diety przeznaczonych dla osób, które chcą wzmocnić swój organizm na wielu poziomach.
Mononukleotyd nikotynamidu to bezpośredni prekursor NAD+, który w niewielkich ilościach występuje w brokułach, kapuście, pomidorach, awokado czy też ogórkach. Jednakże są to dawki niewystarczające, zwłaszcza dla starzejącego się organizmu. Z tego też względu warto rozważyć jego suplementację.
Rybozyd nikotynamidu jako prekursor NAD+ jest dobrze przyswajalny, a po przedostaniu się do organizmu znacznie szybciej przekształca się w produkt końcowy w porównaniu do innych prekursorów.
Wyniki badań przeprowadzonych (na mysim modelu) i opublikowanych przez Igbal i Nakagawę w 2024 roku wykazały, że suplementacja prekursorem NAD+ znacząco podnosi poziom tego koenzymu w tkankach, przez co skutecznie łagodzi zespół metaboliczny, poprawia zdrowie układu sercowo-naczyniowego, chroni przed neurodegeneracją i wzmacnia siłę mięśni. Co więcej, najnowsze badania wykazały, że doustne podawanie prekursorów NAD+ oddziałuje z mikrobiomem jelitowym.
Podsumowując, prekursory NAD+:
- wspierają procesy metaboliczne;
- spowalniają reakcje związane ze starzeniem się organizmu;
- poprawiają funkcje kognitywne i chronią neurony.
Warto dodać, że preparaty zwiększające poziom NAD+ są wolne od składników pochodzenia zwierzęcego, dzięki czemu mogą być stosowane przez osoby będące na diecie roślinnej. Co więcej, są także odpowiednie dla dorosłych z nietolerancją glutenu.
Perspektywa wykorzystania NAD+ w medycynie
Obecnie trwają pogłębione badania dotyczące możliwości wykorzystania prekursorów NAD+ w leczeniu chorób przewlekłych, w tym cukrzycy, choroby Alzheimera czy też Parkinsona. Nowe prace naukowe dowodzą, że uzupełnianie niedoborów NAD+ wspomaga organizm w terapii wielu schorzeń i tym samym może przyspieszyć uzyskanie pozytywnych efektów farmakoterapii konwencjonalnej.
Suplementacja NAD+ może okazać się nadzieją dla diabetyków i osób ze stanem przedcukrzycowym. U tych pacjentów doustne podawanie prekursorów NAD+ wykazało wyraźną poprawę parametrów metabolicznych, co sugeruje duży potencjał tych związków w prewencji i leczeniu zespołu metabolicznego.
Dużo nadziei wiąże się również z wykorzystaniem prekursorów NAD+ w leczeniu różnego rodzaju dysfunkcji neurologicznych. Okazuje się bowiem, że niski poziom NAD+ koreluje z obniżeniem funkcji poznawczych u osób starszych, np. z chorobą Alzheimera czy innymi chorobami otępiennymi. NAD+ odgrywa istotną rolę w ochronie komórek nerwowych przed uszkodzeniami, działając neuroprotekcyjnie, przeciwzapalnie i wspomagając mechanizmy obronne przed stresem oksydacyjnym.
Prekursory NAD+, takie jak rybozyd nikotynamidu, wspomagają wzrost poziomu NAD+ w komórkach, co usprawnia produkcję energii komórkowej i wspiera naprawę DNA. Suplementacja nimi może korzystnie wpływać na metabolizm, zdrowie mitochondriów oraz aktywność sirtuin związanych z długowiecznością. Badania sugerują także potencjalne korzyści dla funkcji poznawczych i ochrony neuronów. Choć wyniki są obiecujące, potrzebne są dalsze badania potwierdzające ich skuteczność i bezpieczeństwo.
Bibliografia
- Conlon NJ, The Role of NAD+ in Regenerative Medicine, Plast. Reconstr. Surg. 2022, Oct 1;150(4 Suppl): 41S–48S., doi: 10.1097/PRS.0000000000009673.
- Covarrubias AJ, Perrone R., Grozio A., Verdin E., NAD+ metabolism and its roles in cellular processes during ageing, Nat Rev Mol Cell Biol. 2021 Feb; 22(2): 119–141.
- Iqbal T., Nakagawa T., The therapeutic perspective of NAD+ precursors in age-related diseases, Biochem Biophys Res Commun. 2024 Apr 2;702:149590.
- Yaku K., Palikhe S., Iqbal T., Hayat F., Watanabe Y., Fujisaka S., Izumi H., Yoshida T., Karim M., Uchida H., Nawaz A., Tobe K., Mori H., Migaud ME, Nakagawa T., Nicotinamide riboside and nicotinamide mononucleotide facilitate NAD+ synthesis via enterohepatic circulation, Sci Adv. 2025 Mar 21;11(12).
- Yoshino Mihoko i in. 2021, Nicotinamide mononucleotide increases muscle insulin sensitivity in prediabetic women, Science 2021, Jun 11;372(6547):1224–1229.
- Sang Won Suh 1, Aaron M., Hamby, Raymond A. Swanson, Hypoglycemia, brain energetics, and hypoglycemic neuronal death, Glia 2007 Sep;55(12):1280-6. doi: 10.1002/glia.20440.
