Natura pomaga w walce z PMS

Zespół napięcia przedmiesiączkowego (ang. premenstrual syndrome, PMS) to stan charakteryzujący się zespołem objawów fizycznych oraz psychicznych, w tym zatrzymywaniem wody w organizmie, bólami głowy, rozdrażnieniem i/lub problemami z cerą. Na szczęście natura zna wiele skutecznych rozwiązań. Jakich?

Nierówna walka z PMS

Objawy PMS pojawiają się w fazie lutealnej cyklu miesięcznego, a ich nasilenie jest kwestią bardzo indywidualną. Często są one tak dokuczliwe, że całkowicie utrudniają codzienne funkcjonowanie, co przekłada się na obniżenie jakości życia kobiety. Leczenie zespołu napięcia przedmiesiączkowego wymaga podejścia holistycznego, obejmującego, w zależności od przypadku, zarówno leki hormonalne, jak i niehormonalne, a w najpoważniejszych sytuacjach nawet operację.

Co jest przyczyną PMS? Nadal nie do końca wyjaśniono, co jest bezpośrednią przyczyną pojawienia się objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego. Najczęściej jednak tłumaczy się ją wahaniami wydzielania hormonów płciowych i ich interakcjami z neuroprzekaźnikami (głównie serotoniną). Co więcej, badania wykazały, że objawy PMS są nasilone w przypadku obniżonego poziomu wapnia we krwi.

Typowe objawy PMS to:

obniżenie nastroju lub jego wahania,
płaczliwość i rozdrażnienie,
nadmierna senność lub bezsenność,
bóle i zawroty głowy,
zatrzymanie wody w organizmie,
obrzęki,
bóle pleców i podbrzusza,
zmiany skórne.

Naturalne metody wspierania zdrowia w PMS pozwalają łagodnie regulować gospodarkę hormonalną i zmniejszać dokuczliwe objawy bez nadmiernego obciążania organizmu. Zioła i mikroelementy często działają wielokierunkowo – redukują napięcie, wspierają układ nerwowy i poprawiają nastrój. Wybierając naturalne sposoby łagodzenia PMS, zyskuje się szansę na zminimalizowanie ryzyka skutków ubocznych w porównaniu z niektórymi lekami syntetycznymi. Warto jednak pamiętać, by korzystać z nich świadomie i w razie wątpliwości skonsultować się z lekarzem lub specjalistą.

Shatavari – ajurwedyjska moc na PMS

Shatavari (łac. Asparagus racemosus), znany również jako dziki szparag, to roślina od setek lat wykorzystywana w medycynie ajurwedyjskiej. Głównymi składnikami czynnymi tego cennego okazu flory są m.in.: izoflawony, saponiny steroidowe, kwas foliowy, fitoestrogeny, śluzy roślinne, a także witaminy (K, E, C i B6) i minerały.

Najważniejsze korzyści zdrowotne płynące z suplementacji A. racemosus wynikają z obecności saponin steroidowych, które wpływają na poziom estrogenów, co łagodzi objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego. Co więcej, naukowcy wykazali, że shatavari wspiera laktację, płodność kobiety, a także jest korzystny dla kobiet w okresie menopauzy. Efekt działania saponin steroidowych wzmacniają fitoestrogeny i izoflawony.

Warto dodać, że shatavari usprawnia funkcjonowanie układu odpornościowego, działa antyoksydacyjnie, a także dzięki właściwościom adaptogennym chroni organizm przed szkodliwym działaniem stresu.

Niepokalanek mnisi – zioło na równowagę hormonalną

Niepokalanek mnisi (łac. Vitex agnus-castus) to roślina, której owoce są pozyskiwane jako surowce wspierające walkę z PMS u kobiet. Składnikami aktywnymi owoców niepokalanka są przede wszystkim glikozydy, diterpeny, alkaloidy, flawonoidy oraz irydoidy. Na szczególną uwagę zasługują jednak diterpeny, ponieważ badania naukowe wykazały, że związki te pobudzają receptory dopaminergiczne, przez co znacząco zmniejszają wydzielanie prolaktyny, co pozwala złagodzić objawy PMS.

agnus-castus wykazuje znacznie więcej korzyści dla układu hormonalnego kobiet, w tym pozwala na zachowanie regularności cykli miesięcznych. Ponadto alkaloidy wyciszają układ nerwowy, co pozwala na ograniczenie skutków stresu. Natomiast flawonoidy skutecznie walczą z wolnymi rodnikami, które przyspieszają procesy starzenia się organizmu.

Cynk – minerał ważny dla kobiet

Cynk jest kluczowym pierwiastkiem, który wspiera prawidłowe funkcjonowanie hormonów płciowych. Jego naturalnymi źródłami są m.in.: nasiona dyni i słonecznika, niektóre ryby (łosoś, makrela, tuńczyk), jaja, naturalne przetwory mleczne (bez dodatku cukru), orzechy i nasiona roślin strączkowych.

Badania kliniczne wykazały, że regularna suplementacja cynku (minimum 6 miesięcy) istotnie zmniejszyła najczęstsze objawy PMS, takie jak wahania nastroju, bóle piersi, zatrzymanie wody w organizmie (i co za tym idzie obrzęki) i wzdęcia.

Ginkgo biloba – ulga dla układu nerwowego i krążenia

Miłorząb japoński, inaczej Ginkgo biloba, to roślina, po której drogocenne właściwości sięgają zarówno kobiety borykające się z problemem PMS, jak i seniorzy chcący zadbać o swój układ nerwowy, pamięć i pracę serca.

Biloba zawiera liczne substancje aktywne, m.in. flawonoidy i terpenoidy, które wykazują silne działanie przeciwutleniające i poprawiające krążenie. Dzięki temu suplementacja wyciągiem z Ginkgo biloba może wspierać lepsze ukrwienie mózgu i tkanek, łagodząc objawy PMS, takie jak bóle głowy, rozdrażnienie czy problemy z koncentracją. Flawonoidy działają także przeciwzapalnie i ochronnie na naczynia krwionośne, co może zmniejszać obrzęki i uczucie ciężkości często towarzyszące PMS.

Badania sugerują, że Ginkgo biloba może również wpływać na równowagę neuroprzekaźników, takich jak serotonina, redukując wahania nastroju i stany lękowe. Suplementacja standaryzowanym ekstraktem tej rośliny, zawierającym zwykle 24% glikozydów flawonowych i 6% laktonów terpenowych, jest kluczowa dla zachowania jego skuteczności.

Podsumowanie

Naturalne metody łagodzenia objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego obejmują fitoterapię, suplementację mikroelementów oraz techniki relaksacyjne. Rośliny takie jak niepokalanek mnisi i shatavari wykazują działanie regulujące gospodarkę hormonalną poprzez wpływ na przysadkę mózgową i poziom prolaktyny. Suplementacja cynku może wspierać syntezę hormonów płciowych i zmniejszać stany zapalne, które mogą nasilać objawy PMS. Ginkgo biloba, dzięki działaniu poprawiającemu mikrokrążenie i funkcje kognitywne bywa stosowany w celu redukcji objawów psychicznych PMS, takich jak drażliwość czy problemy z koncentracją. Choć naturalne metody mogą być skuteczne, ich stosowanie warto skonsultować z lekarzem, aby uniknąć interakcji z lekami i dobrać optymalną dawkę.

Bibliografia

Gnanasambanthan S. and Datta, S. (2022), Premenstrual syndrome. Obstetrics, Gynaecology & Reproductive Medicine, 32(4), pp.51–55. doi:https://doi.org/10.1016/j.ogrm.2022.02.001.
Alok S., Jain SK, Verma A., Kumar M., Mahor A., Sabharwal M., Plant profile, phytochemistry and pharmacology of Asparagus racemosus (Shatavari): A review, Asian Pac J Trop Dis. 2013 Jun;3(3):242–51. doi: 10.1016/S2222-1808(13)60049-3.
Van Die MD, Burger HG, Teede HJ, Bone KM, Vitex agnus-castus extracts for female reproductive disorders: a systematic review of clinical trials, Planta Med. 2013 May;79(7):562-75. doi: 10.1055/s-0032-1327831.
Verkaik S., Kamperman AM, van Westrhenen R., Schulte PFJ, The treatment of premenstrual syndrome with preparations of Vitex agnus castus: a systematic review and meta-analysis, Am J Obstet Gynecol. 2017 Aug;217(2):150-166. doi: 10.1016/j.ajog.2017.02.028.
Ahmadi M., Khansary S., Parsapour H., Alizamir A., Pirdehghan A., The Effect of Zinc Supplementation on the Improvement of Premenstrual Symptoms in Female University Students: a Randomized Clinical Trial Study, Biol Trace Elem Res, 2022 Feb 28. doi: 10.1007/s12011-022-03175-w. Epub ahead of print. PMID: 35226276.
www.naturalmedicinejournal.com. (n.d.). Ginkgo is Effective for Relief of PMS Symptoms [online], available at: https://www.naturalmedicinejournal.com/journal/ginkgo-effective-relief-pms-symptoms.
Organization W.H., Plants W.C. on S.M., WHO Consultation on Selected Medicinal Plants (2nd : 1999 : Ravello-Salerno, I., WHO Consultation on Selected Medicinal Plants (3rd : 2001 : Ottawa, O.) and WHO Consultation on Selected Medicinal Plants (4th : 2005 : Salerno-Paestum, I. (2006). WHO monographs on selected medicinal plants [online] iris.who.int, World Health Organization, available at: https://iris.who.int/handle/10665/42052.